نقش توسعه منابع انساني در تحقق سند چشم‌انداز

چهارمين كنفرانس توسعه منابع انساني با محوريت نقش توسعه منابع انساني در تحقق سند چشم انداز ، برنامه پنجم توسعه و اصل 44 قانون اساسي برگزار ‌شد. به گزارش روابط عمومي موسسه مطالعات بهره‌وري و منابع انساني، اين كنفرانس را انجمن مديريت منابع انساني با حمايت سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران در تاريخ 2 و 3 تيرماه 1387 در سالن همايش‌هاي رازي برگزار كرد
. در اين كنفرانس كه با حضور وزيران صنايع و معادن، كار و امور اجتماعي، رييس سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران، رييس اتاق بازرگاني ايران، رييس انجمن مديريت منابع انساني ايران و جمعي از مديران و كارشناسان حوزه منابع انساني و نيز مهماناني از كشورهاي انگلستان و استراليا برگزار ‌شد، بر چالش‌هاي توسعه منابع انساني در كشور در بخش‌هاي دولتي، خصوصي، تعاوني و بنگاه‌هاي كوچك و متوسط و راه‌هاي برون رفت از آن تاكيد ‌شد. همچنين رويكردها، تئوري‌ها، مدل‌ها، استراتژي‌ها و برنامه‌هاي عملياتي نوين توسعه منابع انساني در اين كنفرانس مورد گفت‌وگو قرار گرفت.
بنا به گزارش فوق، از ديگر محورهاي اين كنفرانس مي‌توان به نقش توسعه منابع انساني در تعامل با اخلاقيات، فلسفه و مباني ديني و نيز نقش آن در ارتقاي بهره‌وري، خلاقيت و نوآوري و كيفيت زندگي كاري، اشاره كرد.
برنامه‌هاي اين کنفرانس شامل ارايه مقاله در جلسات عمومي، نشست‌هاي تخصصي و مقالات مديريتي در نشست‌هاي ويژه مديران سازمان‌ها و بنگاه‌هاي اقتصادي، ارايه مقاله به صورت‌ پوستر، طرح تجارب بنگاه‌ها در زمينه توسعه منابع انساني به صورت موردکاوي، برگزاري ميزگردهاي هم‌انديشي متخصصان و مديران ارشد سازمان‌ها و بنگاه‌هاي اقتصادي و نيز کارگاه‌هاي آموزشي و توان‌افزايي در زمينه توسعه منابع انساني بود.
برپايي نمايشگاه‌جانبي وكلينيك توسعه منابع انساني از ديگر برنامه‌هاي چهارمين كنفرانس توسعه منابع انساني بود.

• الگوي بومي توسعه منابع انساني

"جامعه‌اي كه در حوزه توسعه فردي از توانايي مطلوب برخوردار باشد اما در حوزه سازماني فاقد مهارت لازم باشد، افراد در آن به تنهايي ماهر و متبحر هستند اما در كار گروهي توانايي ندارند." "مهندس علي اكبر محرابيان" وزير صنايع و معادن، ضمن بيان اين سخنان در چهارمين كنفرانس توسعه منابع انساني، نيروي انساني متخصص را يكي از مهم ترين داده‌هاي اقتصاد نوين دانست كه پيش نياز هرگونه تغيير تحول و تكامل اجتماعي و اقتصادي است. وي مهم‌ترين موضوعات حوزه منابع انساني در صنعت را تلاش براي بهبود نسبت شاغلان بخش‏هاي عمومي نسبت به بخش خصوصي، چگونگي برقراري توازن منطقي هرم نيروي انساني در بخش صنعت، ايجاد تناسب بين آموزش‏هاي رسمي با نيازهاي تخصصي صنعت، توسعه مهارت‌ها و قابليت‌هاي مورد نيار بخش صنعت، توجه به بومي‏سازي نظريه‏ها، الگوها و فرايندهاي اجرايي توسعه منابع انساني و حضور بانوان در سطوح مديريتي عنوان كرد.
وزير صنايع و معادن در بخش ديگري از سخنان خود، تهيه و تدوين سند راهبردي توسعه منابع انساني در چارچوب سندهاي راهبردي چشم‌انداز 1404 و برنامه‌هاي توسعه، تدوين و به‌روزرساني استانداردهاي آموزش و مهارت مشاغل، توانمندسازي كارمندان به منظور ارتقاء سطح كارايي و اثر‌بخشي دستگاه‌هاي اجرايي، استقرار نظام شايسته‌گرايي و ايجاد ثبات مديريتي و تدوين دستورالعمل‌هاي اجرايي لازم جهت پياده‌سازي اصول شايسته‌يابي، شايسته‌گزيني، شايسته‌پروري را از نكات مهم براي توسعه منابع انساني در كشور دانست.

• اقتصاد فراصنعتي و جهاني‌سازي

"برگزاري كنفرانس توسعه منابع انساني، امكان گفتگو و تعامل ميان دانشگاهيان و مديران سازمان‌ها را فراهم كرده و تداوم آن، منجر به تبيين مسايل خرد و كلان كشور در حوزه توسعه منابع انساني و ارائه راه‌حل‌هاي علمي و كاربردي ‌مي‌شود." مهندس احمد قلعه‌باني رييس سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران، با بيان اين سخنان تاكيد كرد، اين تعامل اثربخش است كه مي‌تواند به ارتقاي سطح دانش مديريت منابع انساني در كشور و ارتقاي سازمان‌ها در مسير جهاني شدن منجر شود. وي اقتصاد فراصنعتي و جهاني سازي را دو پديده اقتصاد جهان? دانست كه دانش‌محوري، اولويت علوم رايانه، الكترونيك و فناوري‌هاي پيشرفته از ويژگي‌هاي آن است.
وي در بخش ديگري از سخنان خود، ايجاد تغييرات بنيادين در چگونگي توليد ثروت درجهان را يادآور شد و افزود: " سازمان‌هاي برتر به دنبال شكار مغزها در سراسر جهان هستند و كشف و انتخاب بهترين استعدادها را به عنوان يكي از اصلي‌ترين محورها در حوزه كسب و كار بنگاه‌ها دنبال مي‌كنند."
به گفته وي براساس آمار، در كشورهاي توسعه يافته، سرمايه انساني، نقش اول ثروت‌آفريني را با 67درصد به خود اختصاص داده‌ و سهم منابع طبيعي و فيزيكي صرفاً 23 درصد است. در حالي‌كه منابع انساني در كشور با وجود جمعيت جوان و مستعد، فقط 34 درصد از ثروت آفريني را به خود اختصاص داده است.
مهندس قلعه‌باني، بهترين مصداق از تصوير آينده ايران را، چشم‌انداز بيست ساله دانست كه در قالب 4 برنامه پنج ساله در جايگاه اقتصاد اول منطقه، قرار مي‌گيرد.


• بيانيه چهارمين كنفرانس توسعه منابع انساني

" از گذشته دور هر جا سخن از توليد كالاها و خدمات و ايجاد ارزش افزوده بوده، عامل انساني در كنار ساير عوامل و نهاده‌هاي توليد مانند زمين، تجهيزات و سرمايه قرار گرفته است. با گذشت زمان و پيدايش تحولات گوناگوني از قبيل پيچيدگي بنگاه‌ها و سازمان‌ها، گسترش رقابت، پيشرفت تكنولوژي، گسترش علوم و فناوري‌هاي نوين، ظهور نيازهاي جديد و ضرورت توليد محصولات نو براي پاسخگويي به آنها، نقش و اهميت سرمايه انساني را در به‌كارگيري و بهره‌وري ساير عوامل ارتقاء داده به نحوي كه جايگاه آن را بر صدر ساير عوامل نشانده است." مهندس سيد مسعود همايونفر رييس انجمن مديريت منابع انساني ايران، ضمن بيان اين سخنان در بيانيه چهارمين كنفرانس توسعه منابع انساني يادآور شد، انتظارات و توقعات جديد و روزافزون از منابع انساني سبب شده است تا توسعه منابع انساني به عنوان يكي از اصلي‌ترين و كليدي‌ترين فعاليت‌هاي اين حوزه قلمداد شود، چرا كه بدون توسعه شايستگي‌ها، قابليت‌ها، مهارت‌ها و دانش نيروي انساني، پاسخگويي به نيازهاي جديد، غيرممكن به نظر مي‌رسد.
رييس شوراي سياست‌گذاري چهارمين كنفرانس توسعه منابع انساني در بخش ديگري از سخنان خود اظهار داشت:" نگاهي به مظاهر پيشرفت و تجارب كشورهاي توسعه يافته نشان مي‌دهد كه تغيير رويكرد از نيروي انساني به سرمايه انساني و ارتقاء قابليت‌هاي منابع انساني مي‌تواند جذب سرمايه‌گذاري خارجي، جهت‌دهي سرمايه‌هاي داخلي به سمت توليد، گسترش صنايع با تكنولوژي بالا، توليد كالاها و خدمات با ارزش افزوده بالاتر و توسعه صنعتي را نصيب كشورها نمايد."
در ادامه، رييس موسسه مطالعات بهره‌وري و منابع انساني فرايند تغيير رويكرد از منابع انساني به سرمايه‌هاي انساني در دو سطح كلان و خرد و مهم‌ترين سرفصل‌هاي هر يك را براي حاضران برشمرد.
وي در سطح كلان از تدوين سند ملي توسعه منابع انساني كشور با پشتوانه قانوني موثر و ايجاد ساز و كارها و تخصيص منابع و امكانات جهت عملي كردن سياست‌هاي توسعه منابع انساني مبتني بر دانايي، در چشم‌انداز بيست ساله جمهوري اسلامي ايران سخن گفت و در سطح خرد از برگزاري فراگير جايزه تعالي منابع انساني به منظور ايجاد فضاي تشويقي و رقابتي براي توسعه استقرار نظام‌هاي منابع انساني و همچنين، تهيه منشور اخلاقي مديران منابع انساني ياد كرد.


• گزارش دبيركنفرانس

مهندس عباس غفاري دبير كنفرانس، اهداف و محورها و نيز گزارش سه دوره برگزاري كنفرانس توسعه منابع انساني را طي سخناني به اطلاع شركت‌كنندگان رساند. وي نشر و گسترش دانش توسعه منابع انساني و تبادل تجربه پيرامون دستاوردهاي توسعه منابع انساني در بنگاه‌هاي كسب و كار را از جمله اهداف برگزاري كنفرانس ذكر كرد و آماري از مقالات ارسالي و شركت كنندگان در چهارمين كنفرانس توسعه منابع انساني براي حاضران قرائت كرد.

• نيروي كار جوان مزيت رقابتي

دكتر محمد نهاونديان، رييس اتاق بازرگاني ايران سخنان خود را با گزارشي درباره توان رقابتي در ايالات متحده امريكا آغاز كرد و اظهار داشت تحولاتي كه در نيروي كار متخصص در حال روي دادن است، باعث مي‌شود تا امريكا از موقعيت پيشتاز خود در اقتصاد جهاني كنار رود. به گفته وي بيش از نيمي از فارغ‌التحصيلان مقطع دكتري در امريكا، دانشجويان خارجي هستند كه بر خلاف گذشته به كشورهاي خود برمي‌گردند.
دكتر نهاونديان مشكل ديگر امريكا و كشورهاي اروپايي را پديده كهن‌سالي عنوان كرد و يادآور شد اين معضل باعث مي‌شود تا شاغلين، خرج افراد بيشتري را بپردازند و اين به معناي افزايش ماليات‌ها است. وي مهاجرپذيري را راه‌حل اين مشكل دانست كه البته با مشكلاتي هم همراه است. دكتر نهاونديان دغدغه ديگر كشورها را امتياز ايران دانست و اظهار داشت: " داشتن جامعه جوان مزيت است اگر بتوان آن را به نحوي مديريت كرد كه پيش برنده اقتصاد باشد و قيمت تمام شده را كاهش دهد."
وي در بخش ديگري از سخنان خود به بحث درباره اخلاق كسب و كار پرداخت و يادآور شد در روابط بين‌المللي و بازرگاني جهاني، سنت‌هاي اخلاقي مورد اعتماد مي‌توانند به همان ميزان كه كيفيت محصول حايز اهميت است، داراي اهميت باشند.


• مهندسي اخلاق و توسعه منابع انساني

" مهندسان م?‌توانند همچنان از قدرت خلاقيت و ابتکار خود استفاده كنند، مسائل مختلف را حل کنند و رفاه و آسايش بيشتر? را برا? خود و مردم فراهم کنند، اما برخوردار? از اخلاق مهندس? است که باعث م?‌شود مهندسان کنترل‌کننده فعاليت‌ها? خود باشند و از منافع جامعه انسان? و سلامت محيط زيست حفاظت كنند." دكتر مهدي بهادري‌نژاد، عضو پيوسته فرهنگستان علوم جمهوري اسلامي ايران، ضمن بيان اين مطلب، برخوردار? از ارزش‌ها? انسان? و اخلاق مهندس? برا? مهندسان را ضامن آرامش خاطر و شاد? وافر دانست که هدف نهاي? زندگ? انسان در رو? زمين است.

• تصوير ذهني مشتري از منابع انساني

دكتر بهزاد ابوالعلايي، عضو هيات علمي سازمان مديريت صنعتي، سخنراني خود را با موضوع برند منابع انساني براي شركت‌كنندگان كنفرانس ارايه كرد. وي با ذكر مثالي از شركت مايكروسافت به تفاوت بين دارايي مشهود و دارايي نامشهود سازمان پرداخت و برند را از جمله دارايي‌هاي نامشهود دانست.
به گفته دكتر ابوالعلايي، واحدهاي سازماني هم مي‌توانند داراي برند باشند و در ذهن ذينفعان خود تصويري ذهني پديد آورند. وي براي ساختن تصويري مثبت از واحد منابع انساني در سازمان‌ها توصيه‌هايي ارايه كرد از جمله، تمركز بر اهداف اصلي كسب و كار سازمان، و مشاركت دادن مديران و سرپرستان در تصميم‌گيري‌ها و برنامه‌ريزي‌هاي حوزه منابع انساني.


• مهارت‌هاي منابع انساني براي مديران صف

دكتر كريستين پورتر، مدير گروه مديريت منابع انساني دانشگاه "وست مينستر" انگلستان نخستين سخنران مهمان خارج از كشور بود. وي اقتصاد ايران مثل بسيار ديگري از كشورهاي جهان، اقتصادي در حال تغيير ناميد كه نيروي كار ماهر در آن‌ ناياب و انتظارات بازار بسيار بالا است.
دكتر پورتر در بخش ديگري از سخنان خود اظهار داشت كه از مديران انتظار داريم نقش خود را تعريف كنند، برنامه‌ريزي مالي و ارتباط موثر با كاركنان داشته باشند. وي، تفويض اختيار، توانمندسازي و توسعه زيردستان را از جمله مهارت‌هاي ضروري براي مديران دانست. به گفته دكتر پورتر، يكي از مشكلات عمده در حوزه مديريت، انتخاب نادرست مديران است كه بر اساس توانمندي‌هاي مديريتي صورت نمي‌گيرد بلكه ناشي از تخصص‌هاي علمي ديگر است.


• منابع انساني توسعه يافته

دكتر علي آقا‌محمدي، عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام ديگر سخنران چهارمين كنفرانس توسعه منابع انساني بود. وي آموزش فراگير، رفع کاستي‌ها و مشکلات نظام آموزش و پرورش کشور، آموزش نيروي انساني در حين کار و دورنماندن از تحولات علمي جهان را براي رسيدن به توسعه پايدار اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي ضروري دانست. عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام در بخش ديگري از سخنان خود اظهار داشت: " توسعه نيروي انساني داراي متولي واحد نيست. در واقع نهاد خانواده، نهاد تعليم و تربيت، نهاد اقتصاد و نهاد اجتماع و نهاد فرهنگ ارکان اصلي و پايه هاي نگهدارنده آن هستند که عدم ايفاي نقش هر کدام از اين نهادها مي‌تواند نقصاني در توسعه نيروي انساني فراهم آورد که محقق شدن آن را دچار نوسان کند." به گفته وي سودآورترين سرمايه همان سرمايه انساني است، اما بايد اين باور را در سطوح مختلف اجتماعي به يک باور نهادين تبديل کرد.

• اصل 44 قانون اساسي و توسعه منابع انساني

"اصل 44 قانون اساسي به ثمر نخواهد نشست مگر تحولي در توسعه منابع انساني رخ دهد." دكتر مسعود حجاريان، مدير عامل بيمه ملت با بيان اين مطلب سخنان خود را آغاز كرد. به گفته وي اجراي اصل 44 قانون اساسي هم در ساختار دولت و هم در ساختار كسب‌وكارها، تحولي بنيادين ايجاد خواهد كرد. در حوزه دولت حركت از رويكرد تصديگري به رويكرد حاكميت، اجتناب‌ناپذير است و دولت به جاي توسعه مستقيم بايد شرايط توسعه را براي كسب‌وكار فراهم كند. مدير عامل بيمه ملت در ادامه سخنان خود يادآور شد، نيرويي كه طي 30 سال تصديگري كرده به آساني نمي‌تواند رويه حاكميتي پيش بگيرد. وي انتظار مردم از اجراي اصل 44 قانون اساسي را فراهم آمدن امنيت توسط دولت و برآورده شدن نيازهاي اقتصادي توسط شركت‌ها و سازمان‌هاي خصوصي دانست.

• نقش توسعه منابع انساني در ارتقاي بهره‌وري

مهندس محسن ميرزايي رييس مركز بهره‌وري ديگر سخنران اين كنفرانس بود. وي با ذكر آمارهايي از رشد ميزان تحصيلات شاغلان، رشد تحصيلات عالي آنان و شاخص بهره‌وري كل عوامل طي سال‌هاي 58 تا 82 و شش برابر شدن رشد شاخص‌ها در برابر پايين آمدن ميزان بهره‌وري، به طرح اين پرسش پرداخت: "چرا با وجود همبستگي مستقيم بين افزايش شاخص‌هاي توسعه منابع انساني و بهره‌وري، شاهد تحول چشمگيري در ميزان بهره وري كشور نيستيم؟"
مهندس ميرزايي يادآور شد در شرايطي كه سرمايه اجتماعي در كشور حامي بهره‌وري نيست، امكان پيشرفت در سرمايه‌هاي انساني نيست. وي سرمايه اجتماعي را دگرگوني روابط ميان افراد به شيوه‌اي دانست كه منجر به تسهيل كنش ميان آنان شود. وي در ادامه سخنان خود عوامل ايجاد و تقويت سرمايه اجتماعي را مبارزه با هر نوع تبعيض و رانت جوئي،كارآمدي دولت، احترام به قانون و شايسته سالاري عنوان كرد.


• تجربه موفق شركت StatoilHydro

ارجان آرتون، مدير منابع انساني شركت نفتي StatoilHydro در ايران يكي از مهمانان دعوت شده به چهارمين كنفرانس توسعه منابع انساني بود. وي در آغاز سخنراني به معرفي شركت خود پرداخت. به گفته وي اين شركت 30 هزار كارمند در 40 كشور جهان دارد و 70 درصد سهام آن متعلق به نروژ است. بنا به اظهار ارجان آرتون در شركت متبوع وي، يك فرهنگ عملكرد به ارزش‌ها برقرار است و مديران اين شركت بايد از ارزش‌ها حمايت كنند. در ادامه وي شرح مبسوطي از عملكرد كاركنان در شركت StatoilHydro ارايه كرد و يادآور شد كه همه ارزيابي‌ها به صورت الكترونيكي انجام مي‌شود. بنا به گفته ارجان آرتون اين برنامه‌اي براي توسعه و ارتقاي شغلي و فردي كاركنان در سطح رفتار و عملكرد است.

• معماري توسعه منابع انساني

"امروزه چالش بين جوامع و سازمان‌ها با مسائل اقتصادي مرتبط نيست، با دانايي و ناداني در ارتباط است. منابع طبيعي، ثروت شناخته نمي‌شود، منابع انساني خود ثروت و توليد كننده ثروت است." دكتر محمد جهرمي، وزير كار و امور اجتماعي با بيان اين سخنان در كنفرانس توسعه منابع انساني افزود: سازمان‌ها و نهادهاي اقتصادي كشور با مشكلات بوروكراتيك و پيچيده‌اي مواجه هستند و منابع انساني در اين سازمان‌هاي بي‌قواره، كم‌مسئوليت است و كاري به اهداف و ماموريت‌هاي سازمان ندارد. بنا به گفته وزير كار و امور اجتماعي، سازمان‌هاي كشور بايد با توجه به سند چشم‌انداز 20 ساله و اصل 44 قانون اساسي، به تربيت نيروي انساني بپردازند.
وي در بخش ديگري از سخنان خود با انتقاد از مجموعه آموزشي كشور گفت: "وقتي پرسيده مي‌شود با چه هدفي نيروها را آموزش مي‌دهيد، پاسخي دريافت نمي‌شود. با همين هدف وزارت كار به دنبال معماري توسعه منابع انساني است تا سياست‌ها و اهداف سازمان‌هاي دولتي و غير دولتي روشن شود."
به گفته وزير كار و امور اجتماعي، دولت‌هاي توانمندساز، نگرش حمايتي دارند اما نه از راه يارانه، بلكه با توانمندسازي منابع انساني كه نيازمند صرف وقت و هزينه بسيار است و براي تحقق اصل 44 بايد از دولت يارانه‌اي به دولت توانمندساز تغيير رويكرد داشته باشيم.


• تحول در مفهوم امنيت شغلي

دكتر فريدون آذرهوش ديگر سخنران اين كنفرانس بود. وي با ذكر مثال‌هايي مساله امنيت شغلي را امري تاريخي دانست كه در شرايط جديد رقابت در بازار كار جهاني، به شكل سابق امكان‌پذير نيست. به گفته وي يكي از عواملي كه مي‌تواند به چابكي سازمان كمك كند، انعطاف در استخدام يا استخدام‌پذيري است. استخدام‌پذيري به اين معنا است كه فرد بتواند بعد از بيكار شدن با كسب مهارت‌هاي جديد شغل ديگري به دست آورد. كمك‌هاي اجتماعي براي اين دوران گذر از يك شغل به شغل ديگر، در كشورهاي توسعه يافته انجام شده است.

• چابكي، تعادل و جهاني‌سازي

دكتر جوليا كانل استاد دانشگاه سيدني ديگر مهمان اين كنفرانس از استراليا بود. سخنراني وي، نقش توسعه منابع انساني در چابكي، تعادل و جهاني‌سازي نام داشت و در بخشي از آن چنين عنوان شد: "رقابت در بازارها افزايش يافته و براي بازگشت مشتريان بنگاه‌ها بايد به طور مرتب خود را ارتقا دهند. از سوي ديگر كار مناسب براي فارغ‌التحصيلان دانشگاه وجود ندارد و براي مثال در مالزي فارغ‌التحصيلان رشته حقوق در نانوايي مشغول به كار مي‌شوند." به گفته دكتر كانل براي افراد بايد اهداف آموزشي تعريف شود. وي در بخش ديگري از سخنان خود اظهار داشت كه نيروي كار در استراليا، انگلستان و آمريكا در حال كهنسال شدن است اما در ايران نيروي كار جوان است و اين امر مي‌تواند مزيت رقابتي اقتصاد شما باشد. وي در اين سخنراني درباره مديريت فرهنگ‌ها در بازارهاي چند مليتي، آموزش و توسعه كاركنان براي آينده و فرصت دادن به آن‌ها نيز مطالبي ارايه كرد.
در اين كنفرانس همچنين ميزگرد تخصصي پرورش و توسعه مديران زن با توجه به تغيير در تركيب نيروي كار برگزار شد. در اين ميز گرد دكتر نسرين جزني، عضو هيات علمي دانشگاه شهيد بهشتي، دكتر شهين‌دخت خوارزمي، عضو هيات علمي سازمان مديريت صنعتي، دكتر محمدرضا سپهري، رييس موسسه كار و تامين اجتماعي و مهندس سيد حسن هفده تن، مديركل دفتر منابع انساني و بهره‌وري نيروي كار وزارت كار و امور اجتماعي، حضور داشتند.

دريافت فايل گزارش چهارمين كنفرانس توسعه منابع انساني